Müslümanlar olarak siyasi eylemlilikten bahsederken konunun teorik alt yapısını Kuranı referanslarımızla oluşturmalıyız. Pratik, güncel hayatımızı ilgilendiren konulara yönelik eylemlerimizin mantık ve hedeflerini bu referanslarımızı dikkate alarak ortaya koymalıyız. Siyasal eylemlikten bahsederken eylemlerin faili olan hareket ve yapılara vurguların yapılması da kaçınılmazdır. Bu yüzden bu konu başlığı birazda hareket ve yapı tahlili konularına da girmektedir.

SİYASAL EYLEM MANTIĞI VE HEDEFLERI

Müslümanlar olarak siyasi eylemlilikten bahsederken konunun teorik alt yapısını Kuranı referanslarımızla oluşturmalıyız. Pratik, güncel hayatımızı ilgilendiren konulara yönelik eylemlerimizin mantık ve hedeflerini bu referanslarımızı dikkate alarak ortaya koymalıyız. Siyasal eylemlikten bahsederken eylemlerin faili olan hareket ve yapılara vurguların yapılması da kaçınılmazdır. Bu yüzden bu konu başlığı birazda hareket ve yapı tahlili konularına da girmektedir.

Bir hareket ne olmadığını söylemelidir. Ama en önemlisi kim olduğunu, neyi ,nasıl hedeflediğini ortaya koymasıdır. Ancak bundan sonra doğru ,ilkeli-tutarlı bir İslami eylemsellikten bahsedebiliriz .Müslümanlar sözlü kültürle değil ,yazılı manifostalarla kendilerini ortaya koymalıdır. Çünkü bizler geçmiş eylemlerinin ardında olmayanların hep “biz daha önceden de böyle düşünüyorduk” dediklerini biliyoruz. Çünkü onları geçmişte de hiçbir ilke bağlamıyordu. Örneğin ulusal simgeler ve kavramlar konusunda yeni ve eski tutumlar ortaya serildiğinde eskiden de bu tür düşündüklerine dair sözler sarf ederler. Yanı onlar hiç değişmemiştirler.

Siyasal eylemler ve hedefler noktasında tartışılmakta olan bir mevzuda nitelik ve nicelik konusudur.. İslami kimliğimiz gereği ortaya koyduğumuz  eylemlikte neyi gözetiyoruz ? Sayısal olarak çok olmayı mı? Yada sözlerimizin muhataplarımıza doğru ve etkin olarak aktarılmasını mı? Eylemden direk sonuç almak mı istiyoruz ?  Bu ve benzeri sorular çoğaltılabilinir. Bu sorulara tek başına evet yada  hayır demek her zaman için gerçekçi olmayabilir. Tabiî ki hepimiz eylemlerimizde olduğu gibi genel manada da sayıca çoğunlukta olmayı arzularız. Sayısal çoğunluğu istemek niteliği göz artı etmeyi beraberinde getirmez-getirmemelidir. Kısacası nitelikli bir sayısal çoğunluk söylemi arzu edilen yada hedeflenen bir ideal olmalıdır.

Bu bağlamda siyasal eylemsellikte popülist ,pragmatist ve Makyevelist yaklaşımlardan kaçınılmalıdır. Günümüz Müslümanlar için romantik militan, anarşist ve profesyonel eylemci tiplemelerin İslami mücadelenin hedeflerini ve mantığını tam manası ile anlayamadığını da görmemiz gerekir.

Eylemliklerimizden her zaman ,hemen sonuç alamayız. Bazen de yapılan eylemler 1 Mart Tezkere eylemlerinde olduğu gibi sonuç verebilir. Yine her eylemin mutlaka bir yankı uyandırması gerektiğini yada gündeme gelmesini düşünmek te temennide kalabilir. Özellikle bir kısım medyanın sansürcü ,görmemezlikten gelen tutumu olduğu sürece. Bu durumlar bilinen, yaşanan hadiseler olduğundan bizleri moral bozukluğuna, yılgınlığa sevk etmemelidir. Çünkü eylemlerimizi yada siyasi pratiklerimizi medyada çıksın, ses getirsin , insanlar bir eylemle bizlere katılsın diye yapmıyoruz. Amacımız imanımızın gereği olan şahitlik görevini yerine getirmektir. İyiliği emretmek kötülükten nehy etmek siyasi eylemliğimizin Kuranı dayanakları arasında gelmektedir. Bu bağlamda şahitlik bizim siyasi eylemliğimizin itikadi boyutunu vurgulayan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.

Siyasal eylemliklerin imanı bir eksenden yoksunluğunu ifade etmek içinde kullanılan eylemselliğin maneviyattan yoksun olduğu vurgusu art niyetli bir vurgudur. İslami parçacı anlamın bir yansımasıdır. Siyasal eylemlikte bulunan Müslümanlar sol çevrelere özenmek-öykünmekle suçlanır. Bu suçlamayı getirenlerin en önemli argümanları siyasal eylemlikleri yapanların modernist , dünyevileşmiş , dinin sırf siyasal yönünü önemseyen, dini siyasal iktidarı elde etmek için araç olarak kullandıkları suçlamalarıdır. Bunların çoğu yersizdir. Ancak özeleştiriler ve içerden tespitleri de göz ardı etmemek gerekir.

Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte tekno-ideoloji de diyebileceğimiz eylem ve yapılanmalar ortaya çıkmaktadır. Yeni nesil iletişim araçları (örneğin internet) birer siyasal eylemlik alanı olmaya başlamıştır. Bu bağlamda web portalları, haber site ve grupları Müslümanlar içinde kullanılan siyasal eylemlik araçları olmuştur. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte siyasal eylemliklerin dışında birlikteliklerin ve organizasyonlarında yine internet ortamında oluştuğunu görmekteyiz.Burada dikkat edilmesi gereken husus internet gibi teknolojinin nimetlerinin birer araç olduğudur. İnternet yada sanal platformlar hareketler ve onların siyasal eylemliklerinin  başlangıç noktaları olmazlar. Ancak süregelen mücadele de bir araçtırlar. Sanal alemde yazı yada maillerle tebliğ görevini ifa ettiğini düşünmek ne kadar gerçekçi ise internetten sert siyasal söylemler dillendirip siper eylemsellikler yapmakta gerçekçi olmaz zannedersem.

Her coğrafyanın kendine has siyasal eylemlik tarzı olabilir. Pasif yada sivil itaatsizlikten silahlı mücadele hatta şehadet eylemlerine kadar. Her bir mücadele yada siyasal eylemlilik kendi coğrafyasına, halkının yapısına ,devletin gücüne göre değişebilir. Her coğrafyada ,her zamanda uygulanabilecek sabit ve tek siyası hareket yada eylem mantığı yoktur. Bazen aynı coğrafyada birden fazla yapının farklı siyasal hareket fıkhı oluşturulduğunu görüyoruz.

Müslümanların siyasal eylem ve hedefleri noktasında ki savrulma ve hatalarını şu şekilde sıralayabiliriz.

• Sistem içine çekilme: İslami bir mücadele verirken muhalifi olduğumuz rejimde boş durmamakta. Kendisini koruma refleksi ile harekete geçmektedir. Karşısında kini ötekileştirmek ,toplumsal meşruluğunu kaybettirecek zemine çekmek ,psikolojik harp taktikleri ile de-moralize etmek gibi stratejiler kullanmaktadır. Rejim kendi içerisine alıp onu kendi çarkları arasında öğütmek yada tornadan geçirip hizaya sokma gibi yöntemleri de kullanır.

Bu noktada önemli olan sistemin sembol, simge ve kavramlarını kullanmamak ,ilkeli ve tutarlı olmaktır. Taleplerimizi dillendirmek ve takipçisi olmak , mevzi kazanmak ve kazanılan mevzileri kaybetmemek için direnmek olması gereken pratiklerimizdir. Ancak kazandıklarımızı kaybetmemek için sistem ve egemenler karşısında savrulmamamızda gerekir. İslami mücadelede araç olan kurumları kaybetmemek için taviz vermemeliyiz.

Örnek olarak İslami mücadele için binlerce İlkav feda olsun demek onurlu ve ilkeli bir tavırdır.

• İçsel sorunlar : Bunları şöyle sıralayabiliriz. Belli bir doyumluğa ulaştıktan sonra atıl kalma, kendini tekrar ,hedeften sapma, acelecilik. Kendini profesyonel eylemci gibi görme. Hizipleşme. Niceliğe önem vermek adına niteliksiz , kuru kalabalıklar meydana getirme. Nitelik sorununa yoğunlaşmak adına hayata sırtını dönme.

STK’laşma da siyasal eylemlikler noktasında soru işaretleri barındırmaktadır. STK kavramı İslami mücadele ve hareketin yerini almaya doğru gitmektedir.. Sol STK kavramının kullanmamaktadır. Kendilerini demokratik kitle örgütleri olarak tanıtmaktadır. Müslümanlar siyasal tüm eylemliklerini yasal zeminde ifade etmek gibi bir zorunluluk sarmalına sıkışmamalıdır.

Güzel örnekler Müslümanları hayırda yarışma noktasında motive etmektedir. Kötü örnekler de Müslümanların savrulmalarına neden olabilmektedir. Çünkü kötü eylemlikler halı hazırda ki durumlarının normal,olağan olduğu sanısının yerleşmesine katkı sağlamaktadır. Örneğin bir eylemde birileri tarafından acılan Türk bayrağı farklı kişilerin organize ettiği eylemlerde de sıradanlaştırılıp kullanılmaya başlanmaktadır.

Denetleme - Öz Eleştiri : Siyasal eylemlik noktasında ki en önemli sorunlardan biride eylemlik ve bu süreci kimin ve nasıl denetleyeceğidir. Öncelikli olarak siyasi eylemlik ve hedeflere yönelik karar ve düşüncelerin nitelikli bir istişare ile alınması gerekir.

İslamı kesimde ki en önemli sorunların başında öz eleştiri ve hesap verme yada sorma gelmektedir. Hem mensupları hem de yönetenleri bağlamında bu tür mekanizmaların bizlerde fazla yerleşmediğini görmekteyiz. Bunun sonucu olarak her durumda üstten aşağı etkileyen ,yapıp ettiğinden sual olunmayan, eleştiriyi fitne-nifak-fesat olarak değerlendiren bir yapılanma çıkmaktadır. Buradan ortaya çıkan siyasal eylemliklerin İslami mücadeleye yarar-fayda değerlendirmesini ise sizlere bırakıyorum.

Siyasal Eylemliğin ileriye yönelik etkileyebilecek üç faktör değinmek istiyorum

• Dışa öykünme : İslam dünyasının emperyalizm tarafından işgal yada tehdit edilmesi ile birlikte savaşım veren örgütlerin başarı yada direnişlerine şahitlik etmekteyiz. Bununla birlikte bu örneklikler birebir taklit edilip örneğin Türkiye de benzeri bir yapılanma ve eylem stratejisi ile aynı sonuçların elde edileceği varsayımları gerçekçi olamaya biliyor. Örneğin El- Kaide gibi örneklenme yada eylem tarzı

• İçine öykünme :  Bunları da şu şekilde sıralayabiliriz. Güce yada niceliğe öykünme . Güce ve niceliğe önem verilince ertelemeci bir yaklaşımda kendiliğinden getirmektedir. Eski radikal grupların hem eylemsellik hem de düşünce bazında sistem içine kayması. AKP çizgisine yakınlaşan savrulma ve çözülmeler.

• Dünyevileşme : Bunları da sıralarsak : Dünya nimetlerinin yada meşaketlerinin ağır basması. İslamcılık iddiasından vaz geçmek, kapitalizmin yada bürokratik yada akademik çekim merkezleri içerisinde kaybolma.

Türkiye’nin bir çok ilinde belli olaylar karşısında Müslümanların eş zaman ortak eylemlikler koyması bizler için oldukça sevindirici ve onurlandırıcı bir gelişmedir. Van, dan Sakarya ya kadar uzanana bir yelpazede Müslümanların aynı anda eylemlikler meydana getirmesi 28 Şubatlara rağmen yeşeren bir direniş dalgasının ümit dolu çiçekleridir.

Müslümanlar direk kendilerini ilgilendiren konuların dışında farklı kesimlerin muhatap olduğu konularda da eylemlikler sergilemiştir. Buna güzel bir örnek F tipi eylemleridir. Müslümanlar küresel ve yerel manada farklı düşüncelerle birlikte eylem yapma fıkhını da geliştirmeye başlamıştır. Sol kesimlerle birlikte Irak Savaşı ve Tezkere Eylemlerinde olduğu gibi.

Tatlı su İslamcılığı da diyebileceğimiz rejimin direk hışmını üzerine almayacak konulara değinmemek gibi bir gelenekte yıkılmaya başlamıştır. Özellikle Kürt Sorunu ile ilgili eylemler ,askeri oligarşiye karşı yapılan eylemler ,28 Şubat ve YÖK eylemleri bir kısım Müslümanların ilkeli ve tutarlı olmanın gerekliğini yerine getirdiğini gösteren güzel örneklerdir.

Son olarak her eylem yeniden sınanmadır. Her eylem yeniden amentü tazelemedir. Her eylem bir güven tazelemedir. Amelimiz yada eylemimiz olmadan sırf içimizden haykırmakla yada düşünce ile varlık gösterilmediğinin ,vahyi sosyalleştirilmediğinin bilincinde olmalıyız.

Güney Uzun

16.03.2007

Haksöz Dergisi

* Bu metin Özgürder'in Muzakereli Seminerlerinde Sunulmuştur.